14/04
2026

Sưng trán tưởng viêm xoang thông thường – phát hiện biến chứng Pott’s Puffy Tumor hiếm gặp

Các bác sĩ Bệnh viện Tai Mũi Họng vừa tiếp nhận và điều trị thành công một trường hợp viêm mũi xoang biến chứng Pott’s Puffy Tumor.

Bệnh nhân là nam giới, đến khám trong tình trạng sưng nề vùng trán phải và lan xuống mi mắt phải. Cách nhập viện 4 ngày, bệnh nhân khởi phát tình trạng chảy mũi mủ đục bên phải kèm nhức đầu dữ dội vùng trán. Bệnh nhân tự uống thuốc điều trị ngoại trú nhưng triệu chứng không thuyên giảm. Đến ngày thứ tư, vùng trán phải sưng phồng, nề đỏ, lan sang mi trên mắt phải.

Hình: Bệnh nhân lúc đến khám, sưng phồng vùng trán (P) và nề đỏ mi trên mắt (P)

Qua thăm khám, Bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, sinh hiệu ổn, không sốt, cổ mềm, không có dấu thần kinh định vị. Tuy nhiên, sưng phồng, tấy đỏ vùng trán phải và phần mi trên mắt phải, ấn đau. Khám Mắt ghi nhận thị lực hai mắt bình thường, không lồi mắt, không giới hạn vận nhãn. Nội soi mũi cho thấy nhiều dịch mủ đục chảy từ khe giữa bên phải, niêm mạc mũi phù nề nhiều.

Kết quả chụp CT mũi xoang phát hiện viêm đa xoang bên phải nhiều hơn trái. Đặc biệt, hình ảnh CT xác nhận tổn thương viêm lan từ xoang trán phải ra phần mềm vùng trán, kèm hình ảnh khuyết xương ở thành trước xoang trán phải — bằng chứng hình ảnh học điển hình của biến chứng Pott’s Puffy Tumor (PPT). Đồng thời ghi nhận vẹo vách ngăn mũi trái và quá phát cuốn mũi dưới hai bên.

Hình: CT scan mũi xoang ghi nhận viêm đa xoang và vùng hủy xương thành trước xoang trán (P).

          👉 Chẩn đoán xác định: Viêm đa xoang 2 bên, viêm lan phần mềm vùng trán (P), hủy xương thành trước xoang trán (P) / Vẹo vách ngăn mũi (T) + quá phát cuốn mũi dưới hai bên.

Ngay khi nhập viện, bệnh nhân được điều trị nội khoa tích cực bằng kháng sinh phổ rộng và thuốc kháng viêm đường tĩnh mạch. Việc này giúp kiểm soát nhanh tình trạng nhiễm trùng và giảm phù nề niêm mạc, tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc phẫu thuật. Sau khi khởi động kháng sinh tĩnh mạch 1 ngày, TS.BSCKII Nguyễn Minh Hảo Hớn – Trưởng khoa Mũi Xoang cùng ê-kíp đã tiến hành phẫu thuật nội soi mũi xoang có hỗ trợ của hệ thống định vị 3 chiều.

Việc ứng dụng công nghệ định vị hiện đại giúp bác sĩ tiếp cận an toàn, mở rộng lỗ thông các xoang, bơm rửa, hút sạch mủ đục (cấy mủ làm kháng sinh đồ), qua đó dẫn lưu triệt để ổ nhiễm trùng từ bên trong.

Kết quả cấy mủ trong mổ xác định tác nhân là vi khuẩn tụ cầu (Staphylococci Spp.). Sau 3 ngày phẫu thuật, bệnh nhân hồi phục rất tốt: vùng trán và hốc mắt phải hết sưng hoàn toàn, không còn nhức đầu hay chảy mũi.

Hình: Bệnh nhân sau phẫu thuật 3 ngày, vùng trán và mắt phải đã hết sưng hoàn toàn.

          Góc nhìn chuyên môn:

          Về mặt thuật ngữ y khoa, chữ “Tumor” trong Pott’s Puffy Tumor thường khiến nhiều người nhầm lẫn là khối u ác tính. Tuy nhiên, đây thực chất là một biến chứng nhiễm trùng nặng, đặc trưng bởi tình trạng viêm tủy xương trán và hình thành ổ áp xe sưng phồng dưới màng xương.

          Giải thích về cơ chế gây bệnh, TS.BSCKII Nguyễn Minh Hảo Hớn cho biết: “Thành xương bảo vệ xoang trán tương đối mỏng. Tại đây có một mạng lưới tĩnh mạch xuyên xương kết nối lớp niêm mạc xoang, màng xương và màng não. Đặc điểm của mạng lưới này là không có van một chiều. Do đó, khi lỗ thông xoang tắc nghẽn, áp lực mủ tăng cao. Vi khuẩn không chỉ ăn mòn xương tạo ổ áp xe sưng phồng dưới da, mà còn có thể theo đường tĩnh mạch đi ngược vào hệ thần kinh trung ương, gây áp xe não hoặc viêm màng não.”

          Đặc biệt, trường hợp của bệnh nhân H.M.H có sự hiện diện của tế bào liên xoang trán rất khó tiếp cận, kết hợp với tình trạng viêm phù nề cấp tính bít tắc hoàn toàn, khiến việc tìm đường vào ổ mủ vô cùng khó khăn. Nhờ ứng dụng hệ thống định vị 3 chiều “dẫn đường” trong phẫu thuật nội soi mũi xoang, phẫu thuật viên đã tự tin xác định chính xác vị trí bệnh tích, dẫn lưu triệt để tổn thương và hạn chế tối đa tai biến cho người bệnh.

          Theo nghiên cứu đồng thuận quốc tế, có đến 72% bệnh nhân trẻ tuổi mắc bệnh trên có kèm theo tổn thương lan vào nội sọ. Nhận định về mức độ nguy hiểm của bệnh lý này, PGS.TS.BSCKII Lê Trần Quang Minh – Giám đốc Bệnh viện chia sẻ:

          “Pott’s Puffy Tumor là biến chứng hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm, chủ yếu xảy ra ở người trẻ, nhất là nam thanh thiếu niên có bệnh lý viêm mũi xoang không điều trị đúng mức. Bệnh khởi phát từ các triệu chứng rất thông thường như chảy mũi đục, nghẹt mũi, nhức đầu nên dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu. Rất may, trường hợp này đã được phát hiện sớm khi nhiễm trùng chưa hủy thành sau xoang trán để lan vào nội sọ gây áp xe não – màng não. Trước thời đại kháng sinh, tỷ lệ tử vong của bệnh cảnh này được ghi nhận lên tới hơn 60%. Sự hồi phục của bệnh nhân H.M.H là minh chứng điển hình cho thấy: việc chẩn đoán sớm, điều trị nội khoa phù hợp và phẫu thuật nội soi dẫn lưu kịp thời là yếu tố quyết định giúp người bệnh hồi phục nhanh chóng, không mắc phải những biến chứng nặng nề.”

Hình: TS.BSCKII Nguyễn Minh Hảo Hớn thăm khám bệnh nhân trước khi xuất viện

   Khuyến cáo từ Chuyên gia:

  Người dân cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa Tai Mũi Họng khi có các dấu hiệu sau:

  • Nhức đầu vùng trán nhiều ngày, không giảm khi uống thuốc giảm đau thông thường.
  • Sưng nề, tấy đỏ đột ngột vùng trán, chân mày hoặc quanh mắt.
  • Chảy mũi mủ đục một bên kèm sốt, lừ đừ, mệt mỏi.

Thông tin về trường hợp này đã được nhiều cơ quan báo chí đăng tải, gồm:

  1. Báo Tuổi Trẻ: https://tuoitre.vn/nam-thanh-nien-20-tuoi-suyt-mat-mang-vi-bien-chung-viem-xoang-20260410171854005.htm?gidzl=V4UYBOAAyJXuNA0YX9BmEtzSfo6QaVCwObgY9SgM-cjZMVaZc9UkFs4Dh7FFbgWyCbVyA3BB-60jXexxDG
  2. Báo VnExpress: https://vnexpress.net/viem-xoang-pha-huy-xuong-tran-chang-trai-5060911.html
  3. Báo Dân trí: https://dantri.com.vn/suc-khoe/chang-trai-bong-bi-huy-xuong-vung-mat-suyt-mat-mang-sau-khi-chay-mui-duc-20260411105858979.htm
  4. Báo Tiền Phong: https://tienphong.vn/tu-dieu-tri-viem-xoang-nam-thanh-nien-bi-khuan-tu-cau-an-mat-xuong-tran-post1834797.tpo?gidzl=41xDI528CIyK1Sz7Lf0mB183oaj9nc0X30IP7434ONO61SfD5fPW8LfJpHWUnpfoKrR2IMDreyzVL8mx8W
  5. Báo Người lao động: https://nld.com.vn/tuong-chi-viem-xoang-don-gian-nam-thanh-nien-suyt-mat-mang-vi-bi-bien-chung-196260411102956374.htm?gidzl=RW94FabBz2Dg6KOnJrFr86mTJprG1wajSXeSQba5g7fu6qyx3rUfBIHDI6u71lD-BKX7FsCIV8CbJK_-BW
  6. Báo sức khỏe và đời sống: https://suckhoedoisong.vn/canh-bao-nguy-hiem-tu-truong-hop-viem-xoang-nhe-den-bien-chung-huy-xuong-tran-169260411050950354.htm?gidzl=doTwMRz19dIRF7XMkLadTvmzVLMdMoPsWJjuKVTSBoU0E2DNfLrxSu9iTWVoN7rmqJOcN38LKsyLkqKiUG
  7. Báo Một thế giới: https://1thegioi.vn/xem-nhe-so-mui-chang-trai-20-tuoi-o-tp-hcm-suyt-chet-250042.html?gidzl=Kcnr2IPEuHfMTtS685RW6L5vS0i-M-CMJ7zr3svSwaTDV2u9F5s-4qyeUrbhNBWG778h0Z915wSh8ahh5m